Kapitalist, sürekli olarak
sömürüyü artırma eğilimindedir. Sömürünün artması ise artı değerin
büyütülmesine bağlıdır. Ancak artı değere giden yol, kurtlar sofrasından geçer.
Bu sofrada, artı değer için kıran kırana bir rekabet hüküm sürer. Kimse
kimsenin gözünün yaşına bakmaz. Sermayesini artı değerle buluşturarak büyüten
ve yeniden üretimini sağlayan kapitalist, yoluna devam eder. Buna karşılık,
artı değere ulaşamayan kapitalist, sermayesini büyütmek bir yana, koruyamaz da.
Böylece, kıran kırana gerçekleşen rekabet ortamında ayakta kalamaz. Bu nedenle her
kapitalist, artı değer ve daha fazla artı değer elde etmek için sömürüyü
sürekli arttırmaya yönelir.
Kapitalist üretim biçiminde, artı değerin ve dolayısıyla sömürünün artırılmasının başlıca iki yolu vardır. Bunlardan ilki, işgününün uzatılması; ikincisi işe emek üretkenliğinin artırılmasıdır. İlk durumda mutlak artı değer, ikinci durumda ise nispi artı değer söz konusudur.