Çocuk işçiliği, kapitalistin üretim maliyetinden tasarruftur. Maliyetten tasarruf kapitaliste, artı değerin bir biçimi olan kâra giden yolda rekabet gücü kazandırır. Bu durum, kapitalist üretim biçiminde; çocuk işçiliğine alan açıyor. Sermaye için çocuk emeğini vazgeçilmez kılıyor.
Kapitalist üretim biçiminde maliyet,
kapitalistin üretim için yatırdığı sermaye harcamalarıdır. Bu harcamalar, üretimin
koşullarına, üretim araçlarına ve emek gücüne para biçiminde yatırılan harcamalardır.
Kapitalist bu üretim harcamalarından tasarrufa yöneldiğinde, üretim
maliyetinden tasarruf etmiş olur. Üretim maliyetinden tasarruf kapitalistlere, üretim
alanındaki rakipleri karşısında rekabet gücü sağlar.
Kapitalist üretim biçimi, maliyeti düşürme
olanağını; üretimin makineleşmesinde bulur. Makineleşme, bir yandan emek
üretkenliğini artırarak maliyeti düşürürken; diğer yandan da, işçilerin üretim
sürecindeki bileşimini değiştirerek; emek gücü üzerinden maliyeti düşürme
olanağı yaratır. Emek gücü üzerinden maliyeti düşürme olanağı, üretim sürecine
koşulan emeğin niteliğinde ve genişliğinde değişim yaratılmasıyla ortaya çıkar.
